Χαρά Καφαντάρη: Ναι στην απολιγνιτοποίηση – με τι σχεδιασμό; VIDEO

Eλλάδα Περιβάλλον Πολιτικοί

Κύριε Υπουργέ, σήμερα, έχουμε κληθεί σε αυτή την ειδική συνεδρίαση να μιλήσουμε για το νέο ΕΣΕΚ. Το προηγούμενο ΕΣΕΚ εκδόθηκε στην ολοκληρωμένη του μορφή τον Ιανουάριο του 2019 και τα σχόλια από αξιολογητές της Ε.Ε. ήταν εξαιρετικά. Θα ήθελα, όμως, να αναφέρω κάποια στατιστικά στοιχεία που, τουλάχιστον εμένα, με βάζουν σε προβληματισμό.

Το προηγούμενο ΕΣΕΚ αναρτήθηκε στις 13/11/18 και δεχόταν σχόλια μέχρι τις 7/12/18, συγκεντρώνοντας 868 σχόλια. Το ΕΣΕΚ που τώρα εσείς μας παρουσιάζετε αναρτήθηκε στις 28/11/19, είναι ανοιχτό για παρεμβάσεις μέχρι τις 16/12/19 και μέχρι χθες το απόγευμα στις 17.00 είχε μόνο 33 σχόλια. Δεν μπορώ, λοιπόν, να κατανοήσω αυτή τη βιασύνη να συζητηθεί σαν ολοκληρωμένη πρόταση, πριν ακόμη κλείσει η δυνατότητα της δημόσιας διαβούλευσης.

Θα έρθω τώρα στην ουσία. Το ΕΣΕΚ που μας παρουσιάσατε προβλέπει κεντρικό στόχο μείωσης εκπομπών αερίων θερμοκηπίου σε πάνω από 42% σε σχέση με τις εκπομπές του ΄90 και πάνω από 55% σε σχέση με τις εκπομπές του 2005, επιτυγχάνοντας ακόμη να ξεπεράσει και κεντρικούς ευρωπαϊκούς στόχους.

Όμως, δεν υπάρχει πουθενά μία στρατηγική μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Υπενθυμίζουμε ότι παλαιότερα είχε προταθεί η αντικατάσταση των ατμοηλεκτρικών σταθμών με άνθρακα ή λιγνίτη με μονάδα καύσης φυσικού αερίου. Τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παλαιότερα, όσο και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, πρόσφατα σε Έκθεσή της το Σεπτέμβριο, απορρίπτουν τέτοιες λύσεις. Η ΕυρωπαϊκήΤράπεζα Επενδύσεων, μάλιστα, σταματά χρηματοδότηση έργων υποδομών αγωγών φυσικού αερίου, θέτοντας σε κίνδυνο τη χρηματοδότηση έργων κοινού ενδιαφέροντος της Ε.Ε..

Έτσι η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα παραμένει σε υψηλά ποσοστά, αγγίζοντας το ιλιγγιώδες ποσό μείωσης του 3%, από 73,6% σήμερα στο 71% το 2030.

Έρχομαι τώρα στην απολιγνιτοποίηση, ένα φιλόδοξο στόχο της Κυβέρνησής σας. Αντί της σταδιακής απολιγνιτοποίησης, ορίζετε καταληκτική ημερομηνία νωρίτερα από τις ευρωπαϊκές προτάσεις. Το ΕΣΕΚ δεν έχει βασικό προγραμματισμό μετάβασης στη μεταλιγνιτική εποχή, ούτε σαφή χρηματοδότηση, ενώ τα αναφερόμενα κονδύλια κρίνονται ανεπαρκή.

Τέλος, δεν ορίζει το ενεργειακό «μείγμα», με το οποίο θα αντικατασταθεί η λιγνιτική ηλεκτροπαραγωγή. Ίσως, να είναι αποκαλυπτική η παρουσία του Πρωθυπουργού στα εγκαίνια μονάδας φυσικού αερίου γνωστής εταιρείας. Όμως, η υπερβολική αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο συνεχίζει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα -και μάλιστα εισαγόμενα- επιδοτώντας χώρες και θέσεις εργασίας στο εξωτερικό.

Εδώ θα ήθελα να πω και κάτι, που αναφέρεται με μία δημιουργική λογιστική δική σας και έχει να κάνει με τη μείωση της τελικής κατανάλωσης στη βιομηχανία και σε στόχους εξοικονόμησης, όπου συγκρίνονται ανόμοια πράγματα. Όταν η χώρα μας έχει, ουσιαστικά, αποβιομηχανοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, λόγω και των Μνημονίων και μιας συγκεκριμένης πολιτικής δεκαετιών, πώς θα αναπτυχθεί η βιομηχανική παραγωγή; Αυτή η μείωση ενέργειας πρέπει να γίνει πιο σαφής, σε ποια σημεία, σε ποιους τομείς κ.λπ., θα υπάρξει. Θα ήθελα μία απάντηση στο συγκεκριμένο.

Το ΕΣΕΚ 2019 θέτει σημαντικό στόχο τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης. Πως αυτό επιτυγχάνεται με την αύξηση του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή; Και βέβαια, όπως είπα πριν, το φυσικό αέριο είναι ορυκτό καύσιμο και η αύξηση της κρίσης συνοδεύεται και με γεωπολιτικά ζητήματα.

Ένα άλλο σημείο είναι ότι, δεν γίνεται ουσιαστική πρόβλεψη για την ανάπτυξη της γεωθερμίας. Προβλέπεται μόλις 0,1 Gigawatt μέχρι τότε 2030. Είναι γνωστό ότι, και από μελέτες που έχουν γίνει από το ΙΓΜΕ, η δυναμική πεδίων υψηλής και μεσαίας ενθαλπίας που έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα – αναφέρεται δε και στην αιτιολόγηση στο ΕΣΕΚ – λόγω τεχνικών ελλείψεων και προβληματικών αδειοδοτικών διεργασιών κρίνεται ανεπαρκής, ενώ, στο πλαίσιο ΕΣΕΚ 2019, δεν περιλαμβάνονται μέτρα για την άρση όποιων εμποδίων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, το ΕΣΕΚ δέχεται την ύπαρξη υβριδικών μονάδων αντλιοταμίευσης σε μη διασυνδεδεμένα νησιά, αλλά δεν αναφέρεται συγκεκριμένα στην ανάπτυξη γεωθερμικών σταθμών, που στα νησιά ειδικά – για λόγους χρόνου δεν θα τα αναφέρω – υπάρχουν τέτοια πεδία.

Το κείμενο του ΕΣΕΚ τώρα, περιλαμβάνει τη φράση, «η ηλεκτροπαραγωγή είναι ο μόνος τομέας που εξακολουθεί να χρησιμοποιεί σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου, καθώς όμως σε σταθμούς που είναι εξοπλισμένοι με τεχνολογίες CCS». Δυστυχώς, θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι, σε μελέτη της ΡΑΕ του 2006 για τη μελέτη αξιοποίησης χωρών για εφαρμογή CCS στη χώρα μας, εντοπίστηκαν μόνο δύο τέτοιοι χώροι.

Ο πρώτος είναι, το κοίτασμα υδρογονανθράκων στο Κατάκολο και ο δεύτερος, το κοίτασμα φυσικού αερίου στη νότια Καβάλα, που είναι εξαντλημένο τώρα. Ο πρώτος χώρος έχει παραχωρηθεί με σύμβαση του 2014 για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων και βρίσκεται στο στάδιο της ανάπτυξης. Στον δε δεύτερο χώρο, προβλέπεται σύμφωνα με γενική μελέτη του ΥΠΕΝ, να μετατραπεί σε υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου, με σύνδεση στο δίκτυο μεταφοράς και αποθήκευσης.

Το ΕΣΕΚ δεν αναφέρει νέες περιοχές CCS. Σύμφωνα δε με νέα στοιχεία, η δημιουργία μονάδων CCS κρίνεται ασύμφορη για μεγάλες μονάδες, ενώ οι τεχνολογίες CCU επαναχρησιμοποίησης του διοξειδίου του άνθρακα για παραγωγή χρήσιμων προϊόντων, βρίσκεται σε πολύ πρώιμο στάδιο.

Πάντως, έτσι και αλλιώς, παραμένει το μείζον πρόβλημα της ύπαρξης κατάλληλων υποδομών. Βέβαια, είναι κάτι που αναφέρθηκε και από προηγούμενες συναδέλφους και θα ήθελα να το επισημάνω και εγώ, η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε στη δημοσιότητα το σχέδιο «GREEN DEAL», το οποίο αποτελεί και τον οδικό χάρτη της Ε.Ε..

Για την αναθεώρηση του ΕΣΕΚ και τη συμπερίληψη των νέων ορίων μείωσης εκπομπών στο 50-55, μέχρι το 2050, πιστεύω ότι χρειάζεται μια παράταση της διαβούλευσης, μιας και δεν έχει ολοκληρωθεί, αλλά και τα σχόλια – όπως ανέφερα στην αρχή – είναι λίγα.

Σας ευχαριστώ.

Tagged